آیا معماری هنر است یا مهندسی؟

  • اصلی‌ترین تفاوت: اصولا فارغ‌التحصیلان معماری، کار طراحی فضاها و جنبه‌های بصری رو بر عهده دارند و مهندسان عمران هم باید بتونن با توجه به طرح تعریف شده، سازه و اجزای اون رو به درستی طراحی و اجرا کرده طوری که پایداری لازم رو در مقابل زلزله و بارهای وارده داشته باشه.
  • اجرای کار: معمولا مهندسان معماری در کار اجرای پروژه به صورت مستقیم دخیل نیستند و صرفا نقش نظارت رو بر عهده دارند (مگر در مواردی مثل طراحی داخلی که عموما خود معماران، کار اجرا رو به عهده می‌گیرند)، اما مهندسان عمران کار اجرا رو به کلی بر عهده دارند، چه در قسمت‌های سازه‌ای (که هم‌رشته‌ای‌های خودشان طراحی کرده‌اند) و چه در قسمت‌های نازک‌کاری (که مهندسان معمار طراحی کرده‌اند).
  • حیطه کاری: حیطه کاری معماران معمولا به ساختمان خلاصه میشود، حالا این ساختمان میتواند یک ساختمان مسکونی ساده و یا یک برج عظیم و یا آمفی تئاتر باشد (البته طراحی بصری سازه‌هایی چون پل‌های عظیم هم به عهده معماران می‌باشد). اما مهندسان عمران علاوه بر موارد مربوط به ساختمان، در طراحی  و اجرا انواع راه ماشین‌رو و خط راه‌آهن، طراحی پی، طراحی شبکه‌های انتقال آب، سد و سازه‌های هیدرولیکی آن، نقشه‌برداری، موارد مربوط به خاک و آزمایشات مختلف آن و موارد بسیار دیگری نیز کار می‌کنند.

مساله مورد بحث ، عدم شناخت کافی نسبت به معماری در جامعه حرفه ای بود. مهندسین عزیز عمران ، برق و مکانیک که در تعامل مستقیم با معماری هستند غالبا درک صحیحی از این رشته ندارند و در کنار غم شناساندن حرفه به جامعه و کارفرما موضوع توجیه همکار نیز … گاها این عدم شناخت به بحثهایی که در مقیاس حرفه ای بی ارزشند مثل اینکه معماری مهندسی هست یا نه ختم میشود …

در جایی از نوشته به معانی واژه های مهندس ، معمار ، Engineer و Architect نیاز پیدا کردم و جستجوی این واژه ها باعث شد با وجود اتمام مطلب ، درست قبل از قرارگیری روی وب ، جهت مطلب تغییر کرد و دفاعیه سخاوتمندانه تبدیل به …

فکر میکنم تنها اشاره ای به ریشه واژه ها مطلب را روشن کند :

۱- ریشه و معنا و تعریف واژه مهندس :

ریشه کلمه مهندس از واژه اندازه فارسی که در عربی به هندسه تبدیل و پس از صرف در یک باب واژه مهندس به معنای اندازه گر از آن ساخته شده است. (ویکی پدیا تحت واژه مهندس) واژه مهندس به معنای اندازه گیر ، شمارگر ، هندسه دان ، مساح ، معمار ، طراح و دانای عملی به کار رفته است که بیشتر آنها در فرهنگنامه ها و لغت نامه ها درج شده است. (منبع) در لغتنامه دهخدا تحت معانی واژه مهندس ، معمار و متخصص ساختمان آمده است (برای مفصل آن ر.ک. لغتنامه)

تعریف مهندسی با توجه به گسترده شدن علوم و لزوم مشخص شدن دقیقتر تخصصهایی که تحت این عنوان قرار میگیرند به این شکل صورت گرفته است : مهندسی توانایی انسان(مهندس) در انتخاب ، طراحی ، برنامه ریزی ، راهبری ، آینده سازی و نو آوری است که در ساخت ، تولید ، دوباره سازی و نگهداری دستگاه ها ، ابزارگان ، ابزاره ها ، بناها ، راه ها و کلیه نیازهای ابزاری جوامع انسانی با استفاده و دگرگون سازی طبیعت بهره گیری از مواد و انرژی با پشتوانه دانایی از علوم تجربی و انسانی و با توجه به محیط زیست و در راستای منافع جامع جهانی انجام می گیرد. (منبع)

۲- ریشه و معنا و تعریف واژه معمار :

واژه معماری در زبان عربی از ریشهٔ «عمر» به معنای عمران و آبادی و آبادانی است و معمار یعنی بسیار آباد کننده. در زبان فارسی برابرهای گوناگونی برای آن آمده‌است مانند :‌ والادگر ، راز ، رازیگر و مهراز. مهراز، واژه‌ای است که از مه(=مهتر و بزرگتر) + راز (=سازنده و بنا) درست‌شده و به معنای مهتر و بزرگ سازندگان و بنایان است (ویکی پدیا تحت واژه معمار)

همچنین بخوانید:

(همچنین ر.ک. لغتنامه دهخدا )

۳- Architect

: Architecture
As documentation produced by architects, typically drawings, plans and technical specifications, architecture defines the structure and/or behavior of a building or any other kind of system that is to be or has been
به عنوان مستندات تولید شده توسط معماران، به طور معمول نقشه ها، طرح ها و مشخصات فنی، معماری ساختار و / یا رفتار یک ساختمان و یا هر نوع دیگر از سیستم است که می شود یا شده است

۴- Engineer

در ابتدا ، مهندس به کسی گفته می شد که ماشین های نظامی را می راند. مفهوم مهندس غیر نظامی در قرن شانزدهم در هلند پدید آمد و به سازندگان پلها وجاده ها نسبت داده می شد و سپس این مفهوم درانگلیس وسایر کشورها هم ظاهر شد. (جالب اینجاست که engineer زمانی در ایتالیا به معنی مهندس کنونی و در آمریکا به معنی لوکوموتیوران خوانده میشد.)

Engineering is the science, skill, and profession of acquiring and applying scientific, economic, social, and practical knowledge, in order to design and also build structures, machines, devices, systems, materials and processes.
مهندسی علم، مهارت و حرفه به دست آوردن و استفاده از دانش علمی، اقتصادی، اجتماعی و عملی است، به منظور طراحی و ساخت سازه ها، ماشین آلات، دستگاه ها، سیستم ها، مواد و فرایندهای.
(به واژه طراحی : توجه شود)

صحبت در مورد مهندس و مهندسی بدون مراجعه به مفهوم و معنی و تعریف جدید و قدیم آن ممکن نیست ، بررسیها نشان دادند که اولین و قدیمی ترین مهندسان ، مهندسان معمار بودند . ساختمانهای با قدمت چند هزار ساله در مصر ، ایران و یونان بیانگر زمانی هستند که تاسیسات برق کلا و مکانیک تا حدودی وجود نداشتند و امور سازه ای را نیز همانند سایر امور ساختمان ، مهندس معمار بر عهده داشت در رشته ساختمان مهندس دیگری تا هزاران سال وجود نداشت.

پس از رنسانس در اروپا ، پیدایش و گسترده شدن علوم در همه ابعاد که به خصوص در ۵۰ سال اخیر شدت بیشتری نیز گرفته است لازم شد تا برای تخصص های جدید “عنوانی” بکار رود که همه را حول یک تعریف توافق شده گرد آورد لذا به مرور واژه Engineer در زبان انگلیسی و واژه قدیمی مهندس در فارسی برای این منظور به کار رفتند … در این زمان تعریف “مهندسی” لازم بود تا مشخص شود متخصص یک رشته علمی شایسته این واژه هست یا نه. در نهایت در ایران مهندسین برق ، مکانیک و سازه در کنار مهندس معمار قرار گرفتند تا تحت سرپرستی و راهبری او به فعالیت در بخش ساختمان بپردازند.

حال سوال اینست : از چه روزی واژه مهندس که در معنا و مفهوم و تعریف خود در معمار نهفته است ، از نام معمار جدا شده ؟ از چه زمانی مهندس بودن معمار که سرپرست مهندسین فعال در رشته ساختمان است زیر سوال رفته ؟ آیا جز این است که بیهوده و بی ارزش دانسته شدن این بحث از سوی معماران موجب گستاخی سایرین شده ؟ آیا جز این است که بر خلاف تمامی رشته های مهندسی که نیازمند پیشوند خود هستند ، معمار به لحاظ قدمت و معنی از این نیاز عاری است ؟

آیا خوب بود که روز اول مهندسین معمار به قرار گرفتن این واژه در کنار عنوان سایر علوم اعتراض میکردند و فرهنگستان واژه چرخبال را برای دوستان جدید الورود برمیگزید ؟

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.